BİZİMVEBSİTEMİZ

Ana Arı İli İlgili Tecürbeler

 

Arıcılığa başlayınca ilk öğrendiğim ana arının günlük yumurtalarını petekte görmekti. Acemi ve bilinçsiz olduğumdan ana arıyı arayıp kovanda bulmak zor, günlük yumurtalara bakarak arının kovanda varlığını tespit ediyordum. Artık ana anarının hangi çerçevede olduğunu tahmin edebiliyorum. Bazen ilk çerçevede ana arıyı boyasız olduğu halde ilk koloniden aldığım çerçevede bulabiliyorum. Bazen de yarım saat kolonide ana arı arıyorum. İlk yıl arıcılığımızda sık arılara bakarak 5–6 adet hatalarımdan dolayı koloninin anası kaybettim.

Bir defasında zayıf kovanları, güçlü koloniden yavrulu çerçeve alarak destekleyecektim. İki kovanı açmıştım. Çerçeveleri incelerken avucuma ana arı geldi. Bende bu ana arı en yakın olduğum kovanındır deyip, bana en yakın kovana verdim. Ama ana arı o kovanın değilmiş ve öbür kovan anasız kaldı ve kendine ana yaptırdım ama kaliteli bir ana olmadı.

Yeni hazır ana arı almış ve koloniyi ikiye bölüp suni koloni edecektim. Bölünecek olan koloninin anasını ballıkta ilk elime aldığım çerçevede bulmuştum. Ben yeni boş kovanın kapağını açana kadar, ana arı kuluçkalığa düşmüş ve bizde ana arıyı nasıl olsa bulduk ve yeni kovana koyduk diye bir daha bakmadık. Koloninin çerçevelerini iki kovana eşit olarak dağıtmaya çalıştık ve bana göre anası olmayan kovana yeni hazır anayı verdik. Daha sonra hazır ana arı kafesini açtık ve birkaç gün sonra kovanda boyalı ana arı ararken eski ana ile karşılaştım. Yani yeni hazır anayı anası olan kovana koymuşuz ve eski ana yeni anayı öldürmüş. Diğer kolonide anasızlığını fark ederek ana gözleri yapmış. Bende bu ana gözlerini bozarak bu kovanın arılı çerçevelerini diğer kovanlara dağıttım. Ana arının hangi kovanda oluğuna bölüm sırasında çok önem veririm ama bu olay nasıl oldu anlamadım. Ana arının kovan değiştirmiş diyeceğim ama olur mu bilmem. Böylece bir koloni edinelim derken bir genç ana arıdan da olduk.

Birde yine bir kovanın yaşlı ana arısını bulup öldürerek yeni hazır ana arı vermiştim. Bu ana arı kafesinde hatalıydı. Kek bölümünden ana arının beslenmesi için ana arı kafesindeki delik açılmamıştı. Bu hazır ana arıyı koloniye verdiğimde anayı kabul etmemişti. Ben ana arıyla işçi arıların kavga ettiğine ilk kez şahit olmuştum. Ana arıyı tekrar kafese almak aklıma gelmedi ve ana arıyı öldürdüler. Bende koloniye kendi anasını kendine yaptırmıştım. Gereken süre geçmiş ve yeni ürettiğim ana arı yumurtlamamıştı. Hakiki yalancı ana arı mıdır? Nedir? derken ana arının resmini çekmek için kovan dışına alıp resmini çektim. Fakat ana arı birden havalanıp güneşe doğru uçtu. Böyle uçan ana arıların kovana geri döndüğü söyleniyor. Ana arı koloniden döllenme uçuşu dışında çıkmaz diyerek, kovandan bir şekilde çıkan ana arının kovanın yerini bulamayacağını düşünerek, ben tekrar dönmeyeceğine karar verip kolonin arılı çerçevelerini diğer kovanlara dağıttım.

İlk arılığa arıları getirdiğimde, ikinci ballığa çıkmış bir kolonim vardı. Bu koni ana arısını kaybetti. İki ay süresince koloniye ana yaptırmaya çalıştım ama acemilikten bir türlü başaramadım. İlk ana arı yaptırma işimdi. Koninin kuluçkalığı yerine ballıkta birkaç ana gözü bırakmıştım. Balıkta bulunan ana arı adayı gözde ölmüş ve böylece ana arı gözünün kuluçkalıkta bırakılması gerektiğini öğrendim. Bu koloninin yine de bal yapacağını tahmin ederek yalancı ana üretene kadar, başka ana arı vermedim. Bal hasadı yaptıktan sonra yalancı ana üretmiş olan koloninin çerçevelerini, erkek arı gözlerini bozarak başka kolonilere dağıttım, verdim. Böylece ilk kolonimi kaybetmiş oldum. Bu koloniden beklediğim balı alamadım ve arıcılıkta ana arının önemini böylece anlamış oldum.

İki yıllık arıcılık tecrübeme göre, acemilikten dolayı arılıkta yakaladığım 3 adet doğal oğuldan ilk ve sonraki yılda iyi performans elde ettim ve güzel bal hasadı yaptım.

Fakat oğula giden kolonilerde iki defa oluşturulan ana arı gözleri bozdum. Üçüncü defa koloni yine kraliçe gözü yaptığında kovanı eşit olarak bölmeye çalışarak, ikiye bölerek yeni suni oğul elde ettim. Kolonin kraliçesi genç olmasına karşın çok iyi performans göstermedi ve seneye oğulla yöneldi. Demek ki her ana gözünden çıkan ana arı kaliteli olmuyormuş. Hani yeni ana ile çalışmak başarı getirirdi. Arıcılıkta önemli olan genç kaliteli ana çalışmaktır.

Henüz koloniyi bölerek günlük yumurtalardan işçi arıların kendilerine ana arı gözü yapıp yeni ana arı üreterek ruşet koloni oluşturmadım. Geçen yıl deneyecektim, iki verimli koloni vardı ama bu kolonilerin oğula gitmesini bekledim. Fakat bu iki koloni ve diğer koloniler oğul mevsiminde nektar bolluğu olmadığı için geçen yıl oğul olayı olmamıştı. Ana arısı yaşlı bu iki koloni anası yeni genç kolonilerden fazla bal yaptı. Arı cinsini beğeniyorum ve mutlaka bu iki koloniden bu yıl ilkbaharda ana arı üreteceğim. Arılığımda ana arısı yaşlı ve benim ilk arılardan bu iki koloni kaldı. Öyle veya böyle diğer kolonilerin ana arılarını yeniledim.

Yalnız ana arı değiştiren ve kraliçesini kaybetmiş koloniye kendi anası kendine ürettirdim. Bu kolonilerde yetiştirdiğim kraliçelerde başarı oranı çok olmadı.

Bal hasadından sonra arı yetiştiriciler birliğinden temin ettiğim ana arılarla ve arı mevcudu fazla olan kolonilerden aldığım yavrulu, polenli ve ballı çerçevelerle oluşturdum. Koloniler kendi ürettiğim ana arılı kolonilerden kötü çıktı. İki ballı, iki kapalı yavrulu ve iki polenli arılı çerçeveden, yani altı arılı çerçeveden oluşan hazır analı kolonilerin yarısı kış çıkınca öldü. Diğer kalan koloniler de kendi balını bile zor yaptı. Şimdi o kalan koloniler kışlıyor ama o kolonilerin ölümünü bekliyorum. Kalkıp ta kolonilerin tamamının ana arısını değiştirseydim halim ne olurdu. Kalitesiz koloniyle çalışacak ve arılık yeri iyi değil diye yeni çareler arayacaktım. Emeğin karşılığını alamayacak ve boşa kürek sallayacak ve belki de kazancı cep harçlığı olan arıcığı bırakacaktım. Ben yine bazı kolonileri yaşatabilmiştim fakat çok arıcı bu birlik arıları öldürdü. Görüyorsunuz ki arı cinsinin ve kraliçenin önemi anlaşılıyor.

Geçen yıl bal hasadından sonra, bir bilen arıcı ile temin ettiğim iç Anadolu bölgesinin arılarının performansını bu yıl göreceğiz. Bu yıl ilkbaharda kovanların yarısını ana arısını hazır ana arı ile değiştirip bal performansını sınayacağım. Eğer hazır ana ile başarı elde demez isem kendim arılığımda özel kovanlarda ana arı yetiştirerek, çiftleştirme kovanlarında çiftleştirip, ana arımı arılığımda kendim üreteceğim. Verimli kaliteli koloni ile ilgili araştırmalarım sürüyor. En iyi verimli koloni yerli ırk mıdır karar veremedim. Arıcılık yaptığım sürece denemeler sürecek…

Ana arısını kaybetmiş kovanlar 25 günlük süre içerisinde ana arısını elde edemeyerek, koloni yalancı ana üretmişse ben artık bu kolonileri, ana arısı olan başka kolonilerle birleştirmiyorum. Bir kovan yalancı ana üretmişse, diğer kovanla birleşmiyor. Birleştirilen kovanın anasını çok olasılıkla öldürüyor. Artık ben böyle yalancı ana üretmiş kolonileri birleştirmeyerek arıları kovana silkeleyip, çevrelerdeki erkek gözlerini bozarak kovanın çerçevelerini başka kovanlara dağıtıyorum. Bozulan erkek yavrulu gözlerden işçi arılar erkek arı adaylarını çıkarıp kovan dışına atıyorlar. Kovan içinde kalan yalancı analı kovan arılarını yere döküyor ve nereye giderlerse gitsin diyorum. Zaten işçi arılar en çok 45 gün yaşamıyorlar mı? Nasıl olsa bu süre dolduğunda ölecek, böyle yaparak hiç olmazsa bu birleştirilecek koloniyi kurtarıyorum.